Unix Nedir?Unix'e Giriş


.
Pardusa geçtim bu sefer pardusta kalmaya kararlıyım bu nedenlede bir ton döküman buldum (98 den itibaren bu yüzden bilgiler eski olabilir) harmanladım karıştırdım.İşinize yarayacağını tahmin ediyorum.Genişçe bir döküman olacak.Bu 1. bölümü talep varsa severseniz ikincisini yazıcam :)Haydi başlayalım.

Hacker olmak isteyenler güvenlikçi olmak isteyenler sitemlere merakı olanlar okusun gerçekten kalitelidir umarım :).Eğer bir yerde yayınlayacaksanız tabi ki zumsuk tarafından yazılmıştırı not ediniz.

GIRIS

Unix bilmeden çalışma mantığını anlamadan ne hacker saldırılarını anlamak imkansız gibidir.Unix 1960 lı yıllarda ken thompson ve dennis ritchie (kral adamlar) nin AT&T şirketi için bell raboratuarlarında yaptıkları çalışmalar sonucu ortaya çıkmıştır.1973 yılında dennis ritche tarafından c dilinde yeniden yazılmıştır ve asıl ün bu tarihten sonra kazanılmaya bşalanmıştır.Unix çekirdeği (kernel) 10.000 satırlık c kodu ve verimliliğini arttırmak içn eklenen 1.000 satırlık assembler kodundan oluşmuştur.(2002 yılının verileri belkim başka şeyler eklenmiş yada değiştirilmiştir)


1980 li yıllara kadar AT&T nin lisans şartlarından dolayı unix sadece ünüverstelerde ve bazı araştırma kurumlarında kullanılıyordu.Ancak daha sonra AT&T nin lisans sorununu ortadan kaldırmasıyla unix hızla yayılmaya başlamıştır.Bugun bir çok firmanın kendine has unixin değişik versiyonlarına sahip işletim sistemleri vardır.Günümüzde unix denildiğinde tek bir işletim sistemi değil bir aile akla gelmektedir bazıları şunlardır;

aix- ibm
iric -  silicon packard
solaris - sun microsystems
bsd- bsdnin tivari sürümü
freebsd - bsdnin free sürümü
open bsd - bsdnin en güvenli işletim sistemi iddasıyla geliştirdiği işletim sistemi
vee...
linux - linux torvalds tarafından geliştirilen açık kaynak kodlu unix tabanlı bir işletim sistemidir.Son yıllarda popülaritesi hızla artmıştır.Debian, redhat, slacware, suse [kral pardus =))] gibi linux versiyonları vardır.

Unix ailesinin üyeleri iki ana grubtan birine aittir. AT&T ve bsd.Freebsd oepn bsd ve linux gibi işletim sistemleri bsd gurubuna dahilken solaris hp-ux gibi sistemler AT&T grubuna dahildir(Sanırım AT&T grubu kendini ilerletememiş çünkü bsd grubu daha yaygın).Bununla birlikte her iki grubu bünyesinde barındıran irix ve aix gibi sistemlerde varaır.

UNİX MİMARİSİ

Unix çok moduler bir işletim sistemi olıp bu sistemin kendine özgü bir mimarisi vardır.3 bölüme ayıra biliriz;
* Çekirdek (kernel)
* Kabuk (shell)
* Uygulamalar (applications)

Çekirdek (kernel) için unix beyni diyebiliriz.Donanımla etkileşim ve dosya sistemine ulaşım gibi kritik sistem fonksiyonlarını yerine getirir.Bir uygulama diske, depolama ünütelerine yada başka bir donanıma ulaşmak istediği zaman kerneli çağırır.

İşletim sistemi ile kullanıcı arasındaki iletişimi "komut yorumlayıcısı" olarak bilinen kabuk (shell) yardımıyla yapılır.Kernek ile kullanıcı arasındaki etkileşim kabuk tarafından sağlanır.Kabuk verilen komutları giriş olarak yorumlar, giriş ve çıkışı yonlendirir, uygulamaları başlatır ve bunlar için arabirim görevi yapar.Kabuk tüm bu özelliklerinin yanıu sıra bir programlama dili olarakda karşımıza çıkar.Kabuk programlamayla, diğer programlama dillerinde olduğu gibi kullanışlı uygulamalar yazılabilir.Günümüzde unix sistemler için temel olarak 3 tanistandart kabuk sunulmaktadır.Bunlar bourne, posix ve c kabuğuymuş...

DOSYA SİSTEMİ YAPISI

Unixde dosya sistemi apısı çok iyi organize edilmiştir.Tüm yapi bir ağaca bencez.Ağacın kökü yapının en üstü oalrak tnaımlanmıştır (ters ağaç düşünün) ve "/" ile gösterilmiştir (sılaş).ağacın dalları se dizinler ve dosyalardan müteşekkildir (o neyse).Bir ağaçta gövdeden itibaren belli dalları takip ederek belli bir yaprağa ulaşabilirsiniz.Ahanda işte bu durum unix içinde söz konusudur.Belli dizinleri takip ederek ilgili bir dosyaya ulaşmak mümkündür.

Kök dizini (root directory) yapının başında bulunur ve "/" (dedik ya slash) işareti ile gösterilir.kök dizinin altında ise diğer diizinler bulunur.bir unix sisteminde genel olarak şu dizinler bulunur.

/ => Dosya sistemindeki tüm dosya ve dizinlerin üzeirnde bulunan kök dizin
/bin yada /sbin => unixde yerleşik yürütülebilir dosyalar dizini
/etc => Sistem konfigurasyon dosyaları (açılış ayarları,şifreler, ağadresleri vs..)
/tmp => Geçici klasör sistem yeiden açıldıında dosyalar silinir.Widnowstaki temp gibi işte.
/mnt => Bir sistemden alınan dosya sistemlerinin geçici olarak bağlandığı yer
/lib => programlama kütüphaneleri burdadır (python c, c++ vs..)
/usr => çeşitli log dosyaları mail yada yazıcı gibi bazı uygulamalar için geçici dosyaları ihtiva eder
/proc => sistemce çalışan proseslerin resmidir
/hom yada /u => ullanıcı kloserlerinin bulunduğu yer misal /home/zumsuk pardusta :)

Şimdicik sayın arkadaşlarım unixte 3 dosya tipi vardır.
* sıradan dosyalar
* dizin dosyaları
* özel dosyalar
Sıradan dosyalar basit karakterler dizisi oalrak algılaya biliriz.Bir c kodu, bir text belgesi vs..Burda unutulmaması gereken birnokta vardır.O da unixte dosya adlandırma kurallarının değil, kullanılma biçimlerinin olduğudur.Unix versiyonuna bağlı olmakla dosya isimleri bilrikte genellikle 255 karaktere kazar uzanabilir.Dosya sisimlerinde büyük küçük harf ayrımı vardır.Aman haa dikkat..

Unixte her dosyanın kendisiyle ilgilitüm bilgileri içeren bir i-düğümü (i-node) vardır.İ düğümlerinde i düğüm numarası olarak adlandırılan bir numaraya sahiptir.İ-düğümlerinde dosyanın sahibi, tipi, oluşturulduğu ve değiştirildiği tarih gibi bilgiler saklanır.

Dizin dosyaları içerdikleri dosyalarla ilgili oluşturulma zamanı büyüklüğü, konumu gibi bir takım bilgiler saklarlar.Dizinler oluşturulabilir, silinebilir ve dizinlerin içine dosya eklene bilir (bildiğin klasör).Dizini oluşturan kullanıcı dizin üzerinde tüm haklara sahiptir.Unixte tüm dizinlerde "." (tek nokta) ve ".." (çift nokta) bulunur.Tek nokta çaımakta olan dizini, iki nokta ise bir üst dizini gösterir.Mesela pardusta bakıyorum bir dizine özellikler dedim şu çıktı "." .Bu bir örnek yada rfide (amk nasıl ad rfi rafi gibi bildiğin listpath) iki nokta var ".." bu bir üst dizin demektir (heh örnekli anladımada geçtik)

Özel dosyalar yazıcı, disket sürücü, cd sürücü, modem, ram gibi bir takım aygıtlara ve arabirimlere karşılık elir bu dosyalar /dev dizini altında saklanır./dev/cd0 cd rom, /dev/hd0 harddiski, /dev/lp0 paralel portu, /dev/fd0 disket sürücüyü temsili- hüsna eder(hüsna ne anlamda kullandın dersen bilmem sıkıntıdan).

Devamı gelecektir..
787 Görüntüler

Daha fazla..

Yorumlar